2025 වසරේ අගභාගයේදී, 1951 මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත සංශෝධනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පත් කරන ලද කමිටුව අධිකරණ අමාත්යාංශය විසින් යළි කැඳවන ලදී. එමෙන්ම, මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණයේ තීරණාත්මක ක්ෂේත්ර පහක් සම්බන්ධයෙන් පාර්ශ්වකරුවන්ට අදහස් හා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට ආරාධනා කරමින්, රජය 2026 පෙබරවාරි සිට අප්රේල් දක්වා මහජන අදහස් විමසීමේ ක්රියාවලියක් ද ආරම්භ කළේය. එම ක්ෂේත්ර පහ වූයේ: (1) විවාහය සඳහා අවම වයස, (2) තම විවාහ ලේඛනවලට තමන් විසින්ම අත්සන් කිරීමට මනාලියට ඇති අයිතිය, (3) බහු විවාහ සහ ඒ සම්බන්ධ කොන්දේසි, (4) කාසි/දිස්ත්රික්/පවුල් අධිකරණ පද්ධතිය, සහ (5) කාන්තාවන්ට කාසිවරුන් ලෙස සේවය කිරීමට ඇති සුදුසුකමයි.
ඊට ප්රතිචාර වශයෙන්, අපගේ සංවිධානය ඇතුළු සංවිධාන සහ පුද්ගලයන් රැසක් අමාත්යාංශය වෙත සවිස්තරාත්මක යෝජනා ඉදිරිපත් කළහ. වත්මන් රජය, අවසානයේදී, මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත සහ කාසි පද්ධතිය යටතේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් මුහුණ දෙන වෙනස්කොට සැලකීම් නවතා දැමීමට කැපවී සිටින බවට මෙය සංඥාවක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂාවෙන්, අපි අපගේ යෝජනා අවංක චේතනාවෙන් ඉදිරිපත් කළෙමු.
මහජන අදහස් විමසීමේ ක්රියාවලිය ඉදිරියට තැබූ අර්ථවත් පියවරක් විය. එහෙත්, එම අදහස් විමසීම් අවසන් වී මේ වන විට මාස හතරකට වැඩි කාලයක් ගත වී ඇති අතර, මේ දක්වා මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණයේ ප්රගතිය සම්බන්ධයෙන් කිසිදු තොරතුරක් ලැබී නොමැත.
අපි සෘජුවම විමසා සිටින්නේ: මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියේ වත්මන් තත්ත්වය කුමක්ද? අමාත්යාංශය වෙත ලැබුණු මහජන අදහස් සම්බන්ධයෙන් අමාත්යාංශය සිදු කර ඇත්තේ කුමක්ද? මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත අවසන් කරමින් තිබේද? එසේ නම්, ඒ සඳහා නියමිත කාලරාමුව කුමක්ද? සියලු පාර්ශ්වයන් ඇතුළත් කරගත් නීති ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියක් තුළින් ඉදිරියට යාම අරමුණ වූයේ නම්, මහජනතාව දැනුවත් කරන්නේ කවදාද?
නීති ප්රතිසංස්කරණවලදී, විශේෂයෙන්ම මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණයේදී, නිහඬතාව සහ ප්රමාදය අලුත් දෙයක් නොවේ. ශ්රී ලාංකික මුස්ලිම් කාන්තාවන් මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණයට ලක්වන තෙක් දශක ගණනාවක් බලා සිට ඇත. එවකට අධිකරණ අමාත්යවරයා විසින් 2021 දී කැඳවන ලද කමිටුව සිය කාර්යය වසරක් ඇතුළත අවසන් කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඉන් අනතුරුව දිගු කලක් අපේක්ෂා කළ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක කිරීමේදී පැහැදිලි කිරීමකින් තොර ප්රමාදයන් සිදුවිය.
සමාජ සාධාරණත්වය සහ ජනතා සුබසාධනය පිළිබඳ ජනවරමක් මත තේරී පත් වූ වත්මන් රජය, එම ජනවරමට අනුව මෙම කරුණු තවදුරටත් ප්රමාද නොකර කඩිනමින් ක්රියාත්මක වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වුණෙමු. එහෙත්, නැවතත් නිහඬ වී ඇති ක්රියාවලියක් සම්බන්ධයෙන් බලා සිටීමට අපට සිදුවී ඇත. සෑම ප්රමාදයකටම ප්රතිවිපාක ඇත. එයට හේතුව, මුස්ලිම් ගැහැණු ළමුන්ට තම අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කිරීම වෙනුවට ළමා විවාහයකට පත්වීමේ අවදානමට අඛණ්ඩව මුහුණ දීමට සිදුවීමත්, මුස්ලිම් මනාලියන්ට තම විවාහ සඳහා නිල වශයෙන් අත්සන් කර කැමැත්ත ප්රකාශ කිරීමට තවදුරටත් නොහැකි වීමත්ය. එයින් අදහස් වන්නේ තවත් මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට අසාධාරණ දික්කසාද ක්රියාපටිපාටිවලට මුහුණ දීමටත්, වත්මන් කාසි පද්ධතිය තුළ පවතින දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමටත් දිගින් දිගටම සිදුවන බවයි. සාරාංශ වශයෙන්, මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත පුළුල් ලෙස ප්රතිසංස්කරණය කරන තෙක්, මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් අසමාන පුරවැසියන් ලෙස දිගටම සිටිනු ඇත.
මෙම ප්රතිසංස්කරණ මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් සඳහා සාධාරණත්වය පිළිබඳ කරුණක් පමණක් නොවන අතර, සමස්ත මුස්ලිම් ප්රජාවට සහ ශ්රී ලාංකික සමාජයට පුළුල් වශයෙන් ප්රතිලාභ ලබා දෙනු ඇත. සාධාරණ හා යුක්තිසහගත පවුල් නීතියක් සෑම පවුල් සාමාජිකයෙකුගේම ගෞරවය තහවුරු කරනු ඇත. ඒ සමඟම, කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී කාසි/පවුල් අධිකරණ පද්ධතියක් මගින් දිගින් දිගටම සිදුවන ප්රමාදයන් අඩු කිරීමටත්, පවුල්වලට මෙන්ම අධිකරණවලට ද ඇති බර ලිහිල් කිරීමටත්, සමස්තයක් ලෙස යුක්තියේ පද්ධතිය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය ශක්තිමත් කිරීමටත් හැකි වනු ඇත.
මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණය කිරීමේදී වෙනසට විරුද්ධ වන ගතානුගතික කොටස්වලින් එල්ල වන පීඩනය මෙන්ම, පනත අහෝසි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට මෙම ප්රමාදය යොදා ගන්නා ජාතිවාදී සහ බහුතරවාදී හඬවල් ද සමඟ කටයුතු කරමින් ඒවා අතර සමතුලිතතාවක් පවත්වා ගැනීමට සිදුවන බව අපි දකිමු. අපි මෙම ස්ථාවර දෙකම ප්රතික්ෂේප කරන අතර, ඉදිරියට යා හැකි එකම වගකීම්සහගත මාර්ගය වන්නේ, යුක්තිය, සමානාත්මතාව සහ කරුණාව පිළිබඳ ඉස්ලාමීය මූලධර්ම මත පදනම් වූත්, ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12 වන වගන්තියට සම්පූර්ණයෙන් අනුකූල වූත්, කිසිදු සම්මුතියකින් තොරව මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත පුළුල් ලෙස ප්රතිසංස්කරණය කිරීම බව අපි සැමවිටම අවධාරණය කර ඇත්තෙමු. දෙගිඩියාව හෝ අර්ධ වශයෙන් ගනු ලබන කිසිඳු පියවරක් මුස්ලිම් ප්රජාවට ප්රයෝජනවත් නොවේ; ඒවා සිදු කරන්නේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් මුහුණ දෙන හානි තවදුරටත් දිග්ගැස්සීම පමණි.
මෙම රජය බලයට පත්වූයේ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්රචණ්ඩත්වය තුරන් කිරීමටත්, සියලුම දරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමටත් පොරොන්දු වෙමිනි. එම පොරොන්දු තමන්ට ද අදාළ වන්නේද යන්න දැක ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් බලා සිටිති.
අපි අධිකරණ අමාත්යාංශයෙන් සහ ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් අමාත්යවරයාට උපදෙස් දීම සඳහා පත් කරන ලද කමිටුවෙන් වහාම ඉල්ලා සිටින්නේ:
● මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත පිළිබඳ සංශෝධන පනත් කෙටුම්පතේ වත්මන්
තත්ත්වය ප්රසිද්ධියේ හෙළි කරන ලෙස;
● නීති සම්පාදන ක්රියාවලිය, කැබිනට් අනුමැතිය සහ මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත
ප්රතිසංස්කරණ පනත් කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පැහැදිලි
කාලරාමුවක් ලබා දෙන ලෙස; සහ
● මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත සහ කාසි පද්ධතිය යටතේ කාන්තාවන් සහ ගැහැණු
ළමුන් මුහුණ දෙන සියලු ආකාරයේ වෙනස්කොට සැලකීම්වලට විසඳුම් ලබා දෙන බව
සහතික කරන ලෙසයි.
මුස්ලිම් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් මෙම ක්රියාවලියට සම්බන්ධ වී තම හඬ අවදි කර ඇත. දැන් ක්රියා කිරීමේ වාරය රජය සතු වන අතර එය දෘශ්යමාන ලෙසත්, තවදුරටත් කිසිදු ප්රමාදයකින් තොරවත් සිදු කළ යුතුය.
තවත් ප්රමාද නොවන්න. වහාම මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනත ප්රතිසංස්කරණය කරන්න!
මෙම ප්රකාශය මුස්ලිම් පෞද්ගලික නීති ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාකාරී කණ්ඩායම (MPLRAG), ඉස්ලාමීය කාන්තා පර්යේෂණ හා අධ්යාපන සංගමය සහ මානව උන්නති සංවිධානය (Human Elevation Organization)විසින් නිකුත් කරන ලදී.
